Wil je hormoontherapie proberen, dan vraag je je waarschijnlijk af hoe je eraan komt, wat het kost en of een overgangsconsulente of een overgangspoli je verder kan helpen. Kort gezegd: hormoontherapie krijg je op recept van een arts, meestal je huisarts. Het consult bij de huisarts gaat niet van je eigen risico af, de medicijnen wel. In dit artikel lees je hoe de route via de huisarts loopt, hoe de vergoeding werkt, wat een overgangsconsulent is en wanneer je naar een overgangspoli in het ziekenhuis gaat.
Wat hormoontherapie is en hoe de voordelen en risico's zich verhouden, lees je in ons overzicht over hormoontherapie in de overgang. Dit artikel gaat alleen over de weg ernaartoe.
Hormoontherapie via de huisarts
Voor de meeste vrouwen begint het bij de huisarts. De NHG-Standaard De overgang (2022), waarmee huisartsen werken, noemt hormoontherapie de hoeksteen van de behandeling van hinderlijke opvliegers en nachtzweten.
Een bloedtest is meestal niet nodig. Volgens de praktische handleiding van de gynaecologen (NVOG en Dutch Menopause Society, update november 2025) is het meten van hormoonspiegels alleen bij uitzondering zinvol, bijvoorbeeld bij vrouwen jonger dan 40 jaar of als hormoontherapie niet of onvoldoende werkt. Meer daarover in ons artikel over overgangstests.
Wat je kunt verwachten, volgens Thuisarts:
- Je bespreekt met je huisarts of gynaecoloog wat je wilt en welke vorm bij je past.
- Na drie maanden heb je een controle om te bespreken hoe het gaat.
- Werkt het goed, dan kom je één keer per jaar terug. Je bespreekt dan je opvliegers, of je risico op trombose, borstkanker en hart- en vaatziekten is veranderd, en of je doorgaat of stopt. Je huisarts berekent elk jaar je risico op hart- en vaatziekten.
- Blijf je na drie maanden bloeden, dan neem je contact op. Duurt het langer, dan verwijst je huisarts je naar een gynaecoloog.
Over de verschillende vormen lees je meer in hormoontherapie als pleister, gel, spray of tablet.
Vergoeding: basisverzekering en eigen risico
Zo zit het in grote lijnen:
- Huisarts: huisartsenzorg valt niet onder het eigen risico, volgens de Rijksoverheid. Een consult over je overgangsklachten kost je dus niets extra.
- Medicijnen: schrijft je huisarts hormoontherapie voor, dan gaat dat wel van je eigen risico af. Het verplichte eigen risico is in 2026 € 385 per jaar.
- Eigen bijdrage: is de prijs van een middel hoger dan de vergoedingslimiet voor vergelijkbare middelen, dan betaal je het verschil zelf, tot maximaal € 250 per jaar. Verzekeraars wijzen per middel een voorkeursmerk aan (preferent middel); daarvoor geldt geen eigen bijdrage. Sommige verzekeraars sluiten bepaalde medicijnen ook uit van het eigen risico.
- Gynaecoloog of overgangspoli: ziekenhuiszorg gaat van je eigen risico af.
Welk middel bij jouw verzekeraar preferent is, kan per jaar veranderen. Je kunt het nakijken op medicijnkosten.nl of navragen bij je zorgverzekeraar of apotheek.
Wat is een overgangsconsulente?
Een overgangsconsulent is meestal een verpleegkundige met BIG-registratie die zich verder heeft geschoold in de overgang. Zij heeft vaak meer tijd dan de huisarts en kan je intensiever begeleiden, bijvoorbeeld met uitleg en adviezen over voeding, beweging en kleding. Iedere consulent heeft haar eigen aanpak.
Geen beschermde titel
Overgangsconsulent is geen titel uit de Wet BIG. Die wet beschermt beroepstitels zoals arts, verpleegkundige en verloskundige, maar overgangsconsulent staat er niet tussen. Het is dus verstandig om na te gaan of iemand als verpleegkundige in het BIG-register staat en bij welke beroepsvereniging zij is aangesloten, zoals de VVOC.
Vergoeding uit de aanvullende verzekering
- Een overgangsconsulent wordt niet vergoed uit de basisverzekering, alleen uit een aanvullende verzekering.
- De vergoeding verschilt per polis. Vaak gaat het om een maximumbedrag per jaar of om een budget dat je deelt met andere zorg. Een vergelijkingssite noemt bedragen tussen ongeveer € 75 en € 600 per jaar.
- De consulent moet zijn aangesloten bij een organisatie die je verzekeraar erkent. Een verwijzing is bijna nooit nodig, en een vergoed consult gaat niet van je eigen risico af.
Een overgangsconsulent kan je goed helpen je klachten in kaart te brengen. Voor een recept voor hormoontherapie heb je een arts nodig, zoals je huisarts of gynaecoloog.
De overgangspoli in het ziekenhuis
Veel ziekenhuizen hebben een overgangspoli of overgangsspreekuur. In het Groene Hart Ziekenhuis bijvoorbeeld zie je eerst een overgangsverpleegkundige en daarna de gynaecoloog. Je hebt een verwijzing van je huisarts nodig, zodat je zorgverzekering de afspraak vergoedt, en het gaat van je eigen risico af.
Wanneer is een verwijzing logisch? De praktische handleiding van de gynaecologen noemt onder meer bloedverlies dat niet stopt na drie tot zes maanden doorlopende hormoontherapie, en bijwerkingen waarvoor overleg met een gynaecoloog met aandachtsgebied overgang nodig is. De Britse richtlijn van NICE noemt daarnaast situaties waarin behandeling je klachten niet verbetert, waarin je geen hormonen mag gebruiken of waarin onduidelijk is welke behandeling het beste past. Bij een vroege overgang (POI) adviseert NICE ook een verwijzing naar een specialist.
Hormonen online kopen zonder recept?
Hormoontherapie is een receptgeneesmiddel. Middelen die je zonder recept via een website koopt, vallen buiten het toezicht. De Ierse geneesmiddelentoezichthouder HPRA zet op een rij wat er mis kan gaan: het product kan nep zijn, geen of te veel of te weinig werkzame stof bevatten, verkeerd bewaard of over de datum zijn, en onbekende ingrediënten kunnen een wisselwerking geven met andere medicijnen. Haal je medicijnen toch online, dan moet een betrouwbare aanbieder volgens de Rijksoverheid een Europees logo op de website hebben. Klik je daarop, dan kom je op de officiële lijst van aangemelde aanbieders. Ook dan heb je voor hormoontherapie een recept nodig. Via de huisarts heb je bovendien de jaarlijkse controle die bij hormoontherapie hoort.
Je afspraak voorbereiden
Noteer een paar weken je opvliegers, slaap, stemming en menstruatie, en schrijf op welke medicijnen en kruidenmiddelen je gebruikt. Ons gratis klachtendagboek kun je printen en meenemen.
Vragen die je kunt stellen:
- Is hormoontherapie voor mij geschikt, gezien mijn leeftijd en voorgeschiedenis?
- Welke vorm raadt u aan, en is daar een eigen bijdrage voor?
- Wanneer evalueren we het?
- Is een verwijzing naar een gynaecoloog of overgangspoli zinvol voor mij?
Mogelijke bijwerkingen staan in bijwerkingen van hormoontherapie.
Bronnen
- NHG. Wat is nieuw in de NHG-Standaard De overgang? Huisarts en Wetenschap, 2022. henw.org
- Thuisarts. Ik ga hormonen gebruiken in de overgang. thuisarts.nl
- NVOG/Dutch Menopause Society. Praktische handleiding hormoonsuppletietherapie, update november 2025. richtlijnendatabase.nl
- Rijksoverheid. Wat is het eigen risico van mijn zorgverzekering? rijksoverheid.nl
- Tweede Kamer. Antwoord op Kamervragen over geneesmiddelen met eigen risico en eigen bijdrage (Aanhangsel Handelingen II 2022-2023, nr. 1805). officielebekendmakingen.nl
- Zorgwijzer. Vergoeding overgangsconsulente. zorgwijzer.nl
- Overstappen.nl. Veel vrouwen last van de overgang, maar basisverzekering vergoedt overgangszorg niet. overstappen.nl
- KNMG. Beroepsgroepen en regelingen Wet BIG (samenvatting). knmg.nl
- Groene Hart Ziekenhuis. Overgangspoli (patiëntenfolder). ghz.nl
- NICE. Menopause: identification and management (NG23). nice.org.uk
- Rijksoverheid. Hoe controleer ik of een online aanbieder van medicijnen betrouwbaar is? rijksoverheid.nl
- HPRA. Dangers of buying prescription medicines online. hpra.ie
