De menopauze is één moment: je hebt dan 12 maanden geen menstruatie gehad. De jaren ervoor heten de perimenopauze, en dan merken de meeste vrouwen de eerste veranderingen. Hier lees je wanneer dat meestal gebeurt, op welke signalen je kunt letten en wanneer het zinvol is om naar de huisarts te gaan.
Sinds de film Wen er maar aan op 8 oktober 2026 in de bioscoop kwam, zoeken veel meer mensen naar informatie over de overgang. Een van de vragen die het snelst stijgt: wanneer begint het eigenlijk?
De gemiddelde leeftijd
In Nederland bereiken vrouwen de menopauze gemiddeld op hun 50e of 51e. De meeste vrouwen zitten ergens tussen de 45 en 55. De veranderingen beginnen vaak een paar jaar eerder, en de hele overgang duurt meestal drie tot zeven jaar, soms langer.
- Een menopauze voor je 45e heet een vroege menopauze.
- Een menopauze voor je 40e heet prematuur ovarieel falen (POI).
Praat in beide gevallen met je huisarts. Het kan gebeuren zonder bekende oorzaak, of na een operatie of behandeling die de eierstokken raakt.
Signalen dat de perimenopauze begonnen is
Het eerste signaal is meestal een verandering in je menstruatie. Je cyclus wordt korter of langer, je bloedt meer of minder, of je slaat een maand over. Andere veelvoorkomende signalen:
- Opvliegers en nachtzweten. Ongeveer 80% van de vrouwen in de overgang heeft daar op enig moment last van.
- Slechter slapen, ook in nachten zonder zweten.
- Stemmingswisselingen: somber, angstig of sneller geïrriteerd.
- Moeite met concentreren of onthouden.
- Gewrichts- en spierpijn. Voor ongeveer een op de vijf vrouwen is dit de klacht die het meest opvalt.
- Een droge vagina.
Niet iedereen krijgt ze allemaal, en sommige klachten hebben ook andere oorzaken. Onze gids over de overgang gaat er dieper op in, en Frozen shoulder, een droge mond en andere minder bekende klachten behandelt de klachten die je makkelijk mist.
Is er een test?
Niet een die het zeker zegt. De hormoonspiegels gaan in de perimenopauze sterk op en neer, dus één bloedtest zegt weinig. Bij vrouwen boven de 45 herkent de huisarts de overgang meestal aan je leeftijd, je menstruatie en je klachten. Bij vrouwen onder de 45 wordt soms bloed geprikt, om andere oorzaken uit te sluiten.
Wat wel helpt, is opschrijven wat je merkt. Een paar weken aantekeningen laten patronen zien die je van dag tot dag niet ziet, en ze maken een afspraak bij de huisarts veel nuttiger. Ons gratis klachtendagboek kost ongeveer een minuut per dag en kun je uitprinten voor je huisarts.
Wanneer naar de huisarts
- Als klachten je slaap, werk of relaties beïnvloeden.
- Als je menstruatie stopt voor je 45e.
- Als je heel hevig bloedt, tussendoor bloedt of bloedt na het vrijen.
- Als je weer bloedt na 12 maanden zonder menstruatie. Laat dit altijd nakijken.
Anticonceptie
In de perimenopauze kun je nog zwanger worden. Het gebruikelijke advies is anticonceptie te blijven gebruiken tot een jaar na je laatste menstruatie als je ouder bent dan 50, en tot twee jaar erna als je jonger bent dan 50. Vraag je huisarts wat voor jouw methode geldt.
Vanaf je 50e: vitamine D
Vanaf je 50e krijgen vrouwen in Nederland het advies om elke dag 10 µg extra vitamine D te nemen. In Vitamine D na je 50e lees je het advies.
Bronnen
- NVAB, Richtlijn Overgang en werk (2026).
- NHS, What are menopause and perimenopause.
- NHG-Standaard De overgang (2022).
- Voedingscentrum, advies over vitamine D-supplementen.
